Co daje praca z metaforą w coachingu? Potęga obrazów w procesie zmiany

W świecie coachingu, gdzie słowa mają moc poruszać, budować i transformować, metafora staje się niezwykle skutecznym narzędziem. To nie tylko ozdoba języka, to sposób myślenia, komunikacji i dostępu do głębszych warstw świadomości. Praca z metaforą w coachingu może przyspieszyć proces zmiany, ułatwić zrozumienie trudnych emocji oraz pomóc w odkryciu nowych perspektyw.

Ale jak to właściwie działa?

Metafora jako most do nieświadomości:

Metafory omijają intelektualne filtry i docierają prosto do naszej intuicji.

Gdy klient mówi: „Czuję się jakbym błądził we mgle”, nie musi analizować sytuacji, obraz sam w sobie mówi wiele o stanie emocjonalnym. Coach, pracując z tą metaforą, może zapytać:

„Co by się stało, gdyby ta mgła zaczęła się rozwiewać?”
„Co mogłoby być Twoim kompasem w tej mgle?”

Takie pytania otwierają drogę do eksploracji wewnętrznych zasobów, potrzeb czy obaw w sposób bezpieczny i nienachalny.

Metafora w formie kart, jak z niej korzystać w coachingu:

Karty coachingowe:
To zestaw kart zawierających obrazy, symbole, słowa lub krótkie metaforyczne hasła. Nie mają jednego „poprawnego” znaczenia, ich siła polega na tym, że klient nadaje im sens w kontekście swojej sytuacji. Karty działają jak lustro: pomagają dotrzeć do emocji, nieświadomych przekonań i wewnętrznych zasobów.

1.Karty obrazkowe

• Przedstawiają sceny, krajobrazy, przedmioty, sytuacje, ludzi.
• Przykład: karty Dixit, Points of You, OH-Cards.

2. Karty z metaforycznymi hasłami

• Np.: „Mur”, „Drabina”, „Ogród”, „Wulkan”, „Wiatr”, „Kompas”.
• Można je samemu stworzyć, napisać metaforyczne słowa na kartkach lub wydrukować z grafiką.

3. Karty mieszane (obraz + słowo)

• Obraz inspirowany metaforą, z podpisem np. „Most”, „Mgła”, „Początek”, „Bezpieczne miejsce”.

Dlaczego metafory działają?

1. Skracają dystans do trudnych tematów

Metafora pozwala mówić o bolesnych doświadczeniach w sposób pośredni. Zamiast „mam lęk przed porażką”, klient może powiedzieć: „Czuję, jakby coś mnie trzymało za kostkę, gdy próbuję ruszyć do przodu”. To zaproszenie do pracy na głębszym poziomie, ale bez poczucia zagrożenia.

2. Uruchamiają kreatywność i zasoby

W metaforze klient często sam znajduje rozwiązanie. Jeśli „utknął w tunelu”, może zapytać siebie, gdzie jest światło, czy ma ze sobą latarkę, czy tunel ma koniec. To aktywizuje myślenie rozwiązaniowe, zamiast skupiać się na problemie.

3. Są uniwersalne i osobiste jednocześnie

Metafory są wspólne kulturowo, ale ich znaczenie jest zawsze osobiste. Dla jednej osoby „drabina” może oznaczać awans, dla innej wysiłek i lęk wysokości. Praca z metaforą wymaga więc uważności i ciekawości bez założeń.

Jak coach może pracować z metaforą?

• Zbieraj obrazy z języka klienta nie narzucaj metafor, słuchaj tych, które klient sam tworzy.
• Zadawaj pytania eksplorujące metaforę np. „Co znajduje się poza tą górą?”, „Jak wygląda Twoja mapa w tej podróży?”
• Wspieraj transformację metafory czasem wystarczy, by „mur” zamienił się w „bramę”, a „bagno” w „jezioro”, przez które można przepłynąć.

Taka zmiana w metaforze często przekłada się na zmianę wewnętrznego nastawienia i realnych działań.

Metafory w coachingu są jak latarki w ciemnym lesie – pomagają oświetlić drogę, której wcześniej nie było widać. Pozwalają klientom zrozumieć siebie głębiej, odnaleźć własne odpowiedzi i ruszyć z miejsca, w którym utknęli. To narzędzie subtelne, ale niezwykle skuteczne, jeśli coach potrafi słuchać nie tylko słów, ale i ukrytych obrazów, które niosą przesłania, odpowiedzi, nowe wątki I ukryte potrzeby, które ciężko nazwać.