Kiedy myślisz, że nic nie osiągnąłeś – czyli jak działa syndrom oszusta

Czym jest syndrom oszusta

Syndrom oszusta to pojęcie wywodzące się z psychologii społecznej. Odnosi się do postawy niepewności i podważania swoich kompetencji oraz osiągnięć. Osoba nim dotknięta, pomimo swoich doświadczeń, sukcesów i umiejętności, uważa, że wciąż niewiele potrafi, a jej dotychczasowe osiągnięcia są skutkiem szczęścia, przypadku lub niedostrzeżenia braku kompetencji ze strony środowiska.

Syndromu oszusta często doświadczają osoby, które są pracowite, ambitne i mają za sobą wiele sukcesów.

O syndromie oszusta może świadczyć:

• przekonanie, że powodem sukcesu jest szczęście, przypadek, a nie osobista wiedza, praca i umiejętności
• nadmierne porównywanie się i przecenianie osiągnięć innych
• krytyczność wobec siebie i własnych osiągnięć
• brak umiejętności cieszenia się z własnych sukcesów, umniejszanie im
• lęk przed zdemaskowaniem przez otoczenie: inni zauważą, że sukces jest skutkiem przypadku, dostrzegą brak wiedzy i kompetencji
• drobiazgowe wykonywanie swoich obowiązków
• brak wiary w komplementy i docenianie

Przyczyny syndromu oszusta:

Syndrom oszusta może być powodowany wieloma czynnikami. Najczęściej wymienianą przyczyną jest jednak etap dzieciństwa i dorastania, w którym dziecko nie otrzymało wystarczającej uwagi i docenienia ze strony rodziców w stosunku do odnoszonych przez nie sukcesów.

Z drugiej strony, niekiedy osoby borykające się z syndromem oszusta, to osoby, które na etapie dzieciństwa/ dorastania, były postrzegane przez innych jako osoby bardzo zdolne, pracowite, utalentowane.

Skutkami syndromu oszusta może być:

• przewlekły stres
• napięcia
• rezygnacja z różnego rodzaju aktywności
• brak podejmowania inicjatyw
• obniżony nastrój
• prokrastynacja

Coaching jako pomoc w pracy z syndromem oszusta

Praca nad syndromem oszusta może być efektywna. Coaching może być skutecznym narzędziem wspierającym pracę z syndromem oszusta.

Może pomóc:

• rozpoznawać i kwestionować ograniczające przekonania dotyczące własnych kompetencji i wiedzy
• stwarzać przestrzeń do przyjrzenia się swoim sukcesom, nauczenia się dostrzegania ich bez umniejszania im
• budować realny obraz siebie i swoich osiągnięć
• budować poczucie sprawstwa
• wzmacniać prawdziwą pewność siebie
• uczyć się traktować swoje osiągnięcia jako mierzalny wynik, nie źródło przypadku

Co może Cię wspierać w pracy z syndromem oszusta:

• zapisuj swoje osiągnięcia
• kwestionuj krytyczne myśli wobec siebie
• ucz się przyjmować pochwały
• traktuj rozwój jako proces
• dziel się swoimi uczuciami i myślami z kimś zaufanym.