Nie przegap siebie w stresie

Stres jest naturalną częścią naszego życia. Nie jest błędem systemu ani oznaką słabości. Wręcz przeciwnie, nasze ciała są wyposażone w niezwykle precyzyjne mechanizmy reagowania na zagrożenie i mobilizacji do działania.

W sytuacji napięcia organizm uruchamia reakcję stresową: wzrasta poziom energii, poprawia się koncentracja, ciało przygotowuje się do poradzenia sobie z wyzwaniem. Krótkotrwały stres może więc działać na naszą korzyść, ponieważ mobilizuje, zwiększa efektywność i pomaga sprostać wymaganiom.

Problem zaczyna się wtedy, gdy stan podwyższonego napięcia przestaje być chwilowy.

Gdy stres nie ma końca

Jeśli stres utrzymuje się przez dłuższy czas, organizm funkcjonuje w trybie „walcz albo uciekaj” niemal nieustannie. A ten tryb nie jest przeznaczony do życia codziennego, tylko do sytuacji zagrożenia.

Długotrwała mobilizacja prowadzi do stopniowego wyczerpywania zasobów. Ciało zaczyna wysyłać sygnały, które często interpretujemy jako przypadkowe dolegliwości, a nie jako spójny komunikat.

Może to być:

• osłabienie odporności,
• napięcia mięśniowe i bóle głowy,
• problemy trawienne,
• zaburzenia snu,
• trudności z regeneracją,
• przeciążenie układu krążenia.

To nie są jedynie objawy fizyczne. To język organizmu, który próbuje powiedzieć:
zatrzymaj się, coś wymaga Twojej uwagi.

Adaptacja, która może być pułapką

W pracy z klientami obserwuję dwa charakterystyczne sposoby reagowania na długotrwały stres.

Pierwszy dotyczy osób o wysokiej wytrzymałości. Potrafią długo przesuwać swoje granice. Funkcjonują efektywnie, mimo napięcia, a z czasem mogą nawet przyzwyczaić się do życia w stanie permanentnej mobilizacji.

Jeśli środowisko wokół nich działa podobnie, łatwo pojawia się przekonanie, że tak po prostu wygląda rzeczywistość. Wysokie tempo, brak odpoczynku i chroniczne napięcie zaczynają być traktowane jako norma.

To adaptacja, ale niekoniecznie zdrowa.

Drugą grupę stanowią osoby, które szybciej reagują na sygnały z ciała. Zauważają zmęczenie, przeciążenie czy spadek energii i wcześniej stawiają granicę.

Nie zawsze jest to łatwiejsze, bywa wręcz niewygodne w środowiskach, które premiują ciągłą dostępność i odporność na wszystko. Jednak ta wrażliwość często chroni przed długofalowym przeciążeniem.

Kontakt ze sobą można odbudować

Niezależnie od tego, do której grupy bliżej Ci dzisiaj, zdolność zauważania siebie nie jest cechą daną raz na zawsze.

Można ją rozwijać.

Oznacza to stopniowe odzyskiwanie kontaktu z:

• własnymi potrzebami,
• granicami,
• sygnałami płynącymi z ciała,
• emocjami, które informują o tym, co dla nas ważne.

To nie jest proces polegający na eliminowaniu stresu z życia. Stres pozostanie jego częścią. Chodzi raczej o to, by nie zgubić siebie w jego cieniu.

Moment decyzji

Ciało nie wysyła sygnałów przypadkowo. Pytanie brzmi czy zauważysz siebie wystarczająco wcześnie, by móc na nie odpowiedzieć?

Decyzja o tym, czy pozostaniesz w automatycznej mobilizacji, czy zaczniesz świadomie dbać o swoje zasoby, zawsze pozostaje po Twojej stronie. Często zaczyna się od prostego zatrzymania i uznania, że to co odczuwasz, ma znaczenie.